Cinsiyete Dayalı Siyasal Katılım: Z Kuşağında Roller Değişiyor mu?
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18074578Keywords:
Siyasal Katılım, Toplumsal Cinsiyet, Z Kuşağı, Sosyal Medya, Siyasal PazarlamaAbstract
Bu çalışma, Z Kuşağının dijital platformlar üzerinden yürüttüğü siyasal katılımın cinsiyet temelli dinamiklerini kapsamlı bir biçimde analiz ederek, siyasal pazarlama ve dijital kampanya tasarımı alanına yeni bir bakış açısı kazandırmaktadır. Dijitalleşen çağda sosyal medya, Z Kuşağı için siyasal iletişim ve katılımın merkezi bir aracı hâline gelmiştir. Araştırmada, genç seçmenlerin sosyal medya etkileşimleri, gelişimsel psikoloji ve cinsiyet temelli politik sosyalleşme perspektifinden incelenmiştir. Bu kapsamda uygulanan bağımsız örneklem t testi, cinsiyet grupları arasında siyasal katılım düzeylerinde anlamlı bir fark olduğunu ortaya koymuş, kadın katılımcıların puanlarının erkeklere kıyasla daha düşük olduğu belirlenmiştir. Bulgular, dijital ortamda katılımı etkileyen faktörleri tespit ederken, kuşak ve cinsiyet temelli siyasal davranışların anlaşılmasına önemli katkılar sağlamakta ve siyasal pazarlama stratejilerinin hedef kitleye uyarlanmasında yol gösterici nitelik taşımaktadır.
References
Adak, S. (2015). Toplumsal cinsiyet tartışmaları. Dipnot Yayınları.
Ağca, A. T., ve Özel, A. P. (2022, Ocak). Siyasal katılım: Y ve Z kuşakları üzerine ampirik bir araştırma. 5. Uluslararası Avrupa Disiplinlerarası Bilimsel Araştırma Konferansı, Valensiya, İspanya.
Akalın Solmaz, H., ve Yıldız, R. (2023). Feminist perspektiften engelli kadın istihdamına ilişkin temel argümanlar. Toplumsal Politika Dergisi, 4(2), 168–183.
Akbaba, Y. (2022). Dijital cinsiyetçilik: Sosyal medyada kadınlara yönelik nefret söylemi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 59, 41–64.
Amnesty International. (2024). Toxic Twitter revisited: Online abuse against women in politics. Amnesty International Publications.
Arat, Y. (2007). Türkiye’de kadın hareketleri: Yeni yönelimler ve süreklilikler. Toplum ve Bilim, 110, 8–31.
Arnett, J. J. (2015). Emerging adulthood: The winding road from the late teens through the twenties. Oxford University Press.
Banet-Weiser, S. (2018). Empowered: Popular feminism and popular misogyny. Duke University Press.
Baykal, S. (1970). Kadın ve siyasal katılımın toplumsal boyutu. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 25 (4), 112–130.
Bennett, W. L., ve Segerberg, A. (2013). The logic of connective action: Digital media and the personalization of contentious politics. Cambridge University Press.
Boyraz, C. (Ed.). (2007). Gençler tartışıyor: Siyasete katılım, sorunlar ve çözüm önerileri. TÜSES.
Boulianne, S. (2023). Twenty years of digital media effects on civic and political participation. Communication Research, 50(3), 353–380. https://doi.org/10.1177/00936502211023020
Burns, N., Schlozman, K. L., ve Verba, S. (2001). The private roots of public action: Gender, equality, and political participation. Harvard University Press.
Canözdemir, Ö. (2025). 2025’e bir kala: Gençler. Medium. https://medium.com/@ozancanozdemir/2025e-bir-kala-gençler-75021663c1f2
Castells, M. (2024). The rise of the network society (3rd ed.). Wiley.
Center for Information and Research on Civic Learning and Engagement. (2024). Youth civic and political engagement in 2024: Findings on participation and digital communication trends. Tufts University, CIRCLE.
Childs, S., ve Krook, M. L. (2009). Analysing women's substantive representation: From critical mass to critical actors. Government and Opposition, 44(2), 125–145.
Çınar, M., ve Uğur-Çınar, E. (2018). Türkiye’de eğitim ve kadınların siyasal katılımı: Bireysel ve yapısal belirleyiciler. Toplum ve Demokrasi Araştırmaları Dergisi, 12(1), 67–89.
Cirimele, F., Macaluso, M., Agolino, G., Çabuk Kaya, N., ve Zappulla, C. (2025). Gender differences in the use of online platforms for political participation. Frontiers in Communication, 10, 1625965.
Çakır, H., ve Tufan, M. (2016). Siyasal iletişim ve sosyal medya: Türkiye’de 7 Haziran 2015 genel seçimleri üzerine bir inceleme. Akademik İncelemeler Dergisi, 11 (2), 9–36.
Çarkoğlu, A., ve Kalaycıoğlu, E. (Eds.). (2021). Elections and public opinion in Turkey: Through the prism of the 2018 elections. Routledge.
Çoban, S., ve Gençoğlu, F. (2020). Kadınların sosyal medyada siyasal katılımı ve toplumsal cinsiyet. Kadın/Woman 2000, 21 (2), 61–79.
Connell, R. W. (2002). Gender. Polity Press.
Erdoğan, N. (1987). Toplum ve toplumsal yapı kavramları üzerine. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, 1, 45–58.
Erikson, E. H. (1968). Identity: Youth and crisis. W. W. Norton.
European Institute for Gender Equality. (2024). Gender equality index 2024: Political power and representation. EIGE.
Freelon, D. (2024). Inequality and digital political participation. In S. Coleman ve D. Freelon (Eds.). The Oxford handbook of digital political communication (2nd ed.). Oxford University Press.
Friedrich-Ebert-Stiftung. (2024). Türkiye gençlik araştırması 2024. https://turkey.fes.de/tuerkiye-genclik-arastirmasi-2024
Gençlik Örgütleri Forumu. (2024). Gençlerin politik tercihleri araştırması. https://go-for.org/wp-content/uploads/2024/03/Genclerin-Politik-Tercihleri-Arastirmasi-2024.pdf
Güler, C., ve Kuş, Z. (2024). Gençlerin dijital ortamlarda siyasal katılımları. Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 9(1), 55–73.
Gürel, E., ve Eyüboğlu, E. (2023). Political Communication in Digital Media and Online Political Participation of Generation Z. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 13(4), 980–994.
İNGEV. (2023). Türkiye’de NEET gençler raporu. İnsani Gelişme Vakfı.
Inglehart, R., ve Norris, P. (2003). Rising tide: Gender equality and cultural change around the world. Cambridge University Press.
Jane, E. A. (2017). Misogyny online: A short (and brutish) history. SAGE Publications
Jungherr, D. (2023). Political communication in the age of digital media (2nd ed.). Polity Press.
Kahne, J., ve Bowyer, B. (2018). The political significance of social media activity and social networks. Political Communication, 35(3), 470–493. https://doi.org/10.1080/10584609.2018.1426662
Kırıkçı, S. (2024). Siyasal iletişimin hedef kitlesi olarak Z Kuşağı. SDÜ İfade Dergisi, 6(1), 29–43.
Kışlalı, M. A. (1995). Seçmen davranışları ve cinsiyet (Genişletilmiş 2. baskı). Turhan Kitabevi.
Kittilson, M. C. (2016). Gender and political behavior. Oxford University Press.
KONDA. (2024). Go For Gençlik Raporu 2024. https://konda.com.tr
KONDA. (2022). Türkiye’de kadınlar ve siyaset: Ben Seçerim araştırması. https://konda.com.tr
Küçükkeleş, S. (2016). Türkiye’de kadınların siyasal temsili. Mülkiye Dergisi, 40 (1), 157–180.
Kutscher, N. (2020). Gen Z and political engagement in the digital age. Social Media + Society, 6(3), 1–11. https://doi.org/10.1177/2056305120944772
Loader, B. D., Vromen, A., ve Xenos, M. (2014). The networked young citizen. Information, Communication and Society, 17 (2), 143–150.
Lüküslü, D., ve Uzun, B. (2024). Gençlik araştırması Türkiye 2024. Friedrich-Ebert-Stiftung.
Lüküslü, D., ve Çelik, K. (2022). Türkiye’de gençler ve NEET olgusu. Toplum ve Gençlik Çalışmaları.
Milbrath, L. W. (1965). Political participation. Rand McNally.
Niemi, R. G., ve Hepburn, M. A. (1995). The rebirth of political socialization. Perspectives on Political Science, 24 (1), 7–16.
OECD. (2024). Women in public life 2024: Leadership, participation and inclusion. OECD Publishing.
OECD. (2024). Gender equality in public life: Policies and practices. OECD Publishing.
Ozankaya, Ö. (1971). Köylerde siyasal kültür. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları.
Özbay, F. (1990). Kadınların siyasal katılımı: Kırsal ve kentsel alan karşılaştırması. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 45(2), 123–145.
Paxton, P., ve Hughes, M. M. (2016). Women, politics and power: A global perspective. Rowman and Littlefield.
Public Religion Research Institute. (2024). Generation Z fact sheet: Demographics, political views, and cultural values (PRRI). https://www.prri.org/spotlight/prri-generation-z-fact-sheet/
Sencer, M. (1974). Türkiyeʼde sınıfsal yapı ve siyasal davranışlar: alan araştırması. May Yayınları.
Şimşir, Z., Seki, T., ve Dilmaç, B. (2019). Sosyal görünüş kaygısında cinsiyet farklılıkları: Bir meta-analiz çalışması. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 10(17), 615–637. https://doi.org/10.26466/opus.519967
Tarhan, N. (2021). Toplumsal ve insani boyutta imkân ve imtihan alanı olarak aile. Çocuk ve Medeniyet, 6(11), 17–29. https://doi.org/10.47646/CMD.2021.24317
TBMM. (2023). 28. Dönem milletvekili istatistikleri. TBMM Yayınları.
Theocharis, Y. (2024). Digital activism and political participation. In S. Coleman ve D. Freelon (Eds.), The Oxford handbook of digital political communication (2nd ed.). Oxford University Press.
Turgut, S. T. (2022). Tarihsel sosyoloji perspektifinden Türkiye’de din algısının değişim analizi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 609–620.
Tufekci, Z. (2015). Algorithmic harms beyond Facebook and Google. Colorado Technology Law Journal, 13 (1), 203–218.
Türkiye Cumhuriyeti Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2024). Türkiye’de toplumsal cinsiyet eşitliğini izleme raporu 2023–2024. https://aile.gov.tr
Türkiye İstatistik Kurumu. (2020). İstatistiklerle Kadın–2019. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Kadin-2019-33732
Uluç, T. (2007). Kadınların siyasal karar alma süreçleri. Nobel Yayıncılık.
Uluç, V., ve Küçük, A. (2022). Cinsiyet açısından siyasal katılım. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 5 (1), 177–191.
UN Women. (2024). Women’s political participation: Global progress report 2024. Birleşmiş Milletler Kadın Birimi.
UN Women ve Inter-Parliamentary Union. (2024). Women in politics: 2024. UN Women. https://www.unwomen.org/en/digital-library/publications/2024/03/women-in-politics-2024
Vromen, A. (2023). Youth political participation in the digital age. In S. Coleman & D. Freelon (Eds.), The Oxford handbook of digital political communication (2nd ed.). Oxford University Press.
Waeterloos, C., Walrave, M., ve Ponnet, K. (2021). Young women’s political participation on social media. Cyberpsychology, Behavior and Social Networking, 24(8), 531–538.
Yeşildal, G. (2019). Siyasal iletişimde dijital dönüşüm. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 41, 259–273.
Yıldırım, S. (2025). Z Kuşağının siyasal tutumlarında sosyal medya, aile ve siyasal iletişim stratejilerinin rolü. İletişim Çalışmaları Dergisi, 11 (2), 173–199.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Özlem İLHAN
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
